
Полная версия
Франкизм в Испании. Истребление несогласных
143
Juan-Simeón Vidarte, El bienio negro y la insurreción de Asturias (Barcelona: Grijalbo, 1978), pp. 109–110; Francisco Largo Caballero, Discursos a los trabajadores (Madrid: Gráfica Socialista, 1934) Apéndice, pp. 163–166.
144
Antonio Ramos Oliveira, Politics, Economics and Men of Modern Spain (London: Victor Gollancz, 1946), pp. 489–491; Nelken, Por qué hicimos la revolución, pp. 67–69; Martínez Sierra, Una mujer, pp. 133–140; Antonina Rodrigo, María Lejárraga: una mujer en la sombra (Madrid: Ediciones Vosa, 1994), pp. 266–267; López Martínez, Órden publico y luchas agrarias, pp. 320–324; Francisco Moreno Gómez, La República y la guerra civil en Córdoba (Córdoba: Ayuntamiento de Córdoba, 1982), p. 230; El Obrero de la Tierra, 31 марта 1934 г.
145
El Socialista, 28, 30 октября 1933 г.; Gutiérrez Casalá, La segunda República en Badajoz, pp. 153, 169, 187, 190; Nelken, Por qué hicimos la revolución, pp. 69, 96; Vidarte, El bienio negro, pp. 32–35. О его деятельности в Бадахосе см. Vallina, Mis memorias, pp. 260–262.
146
Нелькен – Пи-Суньеру, 21 ноября 1933 г., Arxiu Carles Pi Sunyer, Barcelona.
147
Margarita Nelken, ‘Las Actas de Badajoz: con el fango hasta la boca’, El Socialista, 30 ноября 1933 г.; Nelken, Por qué hicimos la revolución, pp. 69–70; Vidarte, El bienio negro, pp. 151–152; Gutiérrez Casalá, La segunda República en Badajoz, pp. 193–199.
148
Люди, напрямую влияющие на принятие политических решений на местах благодаря своим связям, власти и широкой сети зависимых от них чиновников. Так же испанские колонисты называли идейских вождей в Америке. – Примеч. ред.
149
Ramos Oliveira, Politics, Economics, p. 490; López Martínez, Órden publico y luchas agrarias, pp. 326–329.
150
ABC, 31 января 1933 г. Многие родственники Ламамие де Клейрака, включая его брата (иезуита) и сына, были священниками и монахами – см. Antonio Pérez de Olaguer, Piedras vivas: biografía del Capellán Requeté José María Lamamié de Clairac y Alonso (San Sebastián: Editorial Española, 1939), pp. xvi – xviii, 30–33.
151
Antonio Rodríguez de las Heras, Filiberto Villalobos, su obra social y política 1900–1936 (Salamanca: Centro de Estudios Salmantinos, 1985), p. 193.
152
ABC, 6 июня 1933 г.
153
О происхождении «Протоколов» см. Norman Cohn, Warrant for Genocide: The Myth of Jewish World Conspiracy and the Protocols of the Elders of Zion (Harmondsworth: Pelican Books, 1970).
154
Эль-Мила (кат. El Milà) – муниципалитет в Каталонии, входит в провинцию Таррагона в составе автономного сообщества Каталония. – Примеч. ред.
155
О Тускетсе см. Antoni Mora, ‘Joan Tusquets, en els 90 anys d’un home d’estudi i de combat’, Institut d’Estudis Tarraconenses Ramón Berenguer IV, Anuari 1990–1991 de la Societat d’Estudis d’Història Eclesiàstica Moderna i Contemporània de Catalunya (Tarragona: Diputació de Tarragona, 1992), pp. 231–242; José Antonio Ferrer Benimelli, El contubernio judeo-masónico-comunista: del Satanismo al escándolo del P-2 (Madrid: Ediciones Istmo, 1982), pp. 191–197; Jordi Canal, ‘Las campañas antisectarias de Juan Tusquets (1927–1939): una aproximación a los orígenes del contuberio judeo-masónico-comunista en España’, в José Antonio Ferrer Benimeli, ed., La masonería en la España del siglo XX, 2 vols (Toledo: Universidad de Castilla-La Mancha, 1996), II, pp. 1193–1214; Javier Domínguez Arribas, ‘Juan Tusquets y sus ediciones antisectarias (1936–1939)’, в José Antonio Ferrer Benimeli, ed., La masonería española en la época de Sagasta, 2 vols (Zaragoza: Gobierno de Aragón, 2007), II, pp. 1157–1196.
156
Об обвинениях Тускетса против Масии см. Juan Tusquets, Orígenes de la revolución española (Barcelona: Editorial Vilamala, 1932), pp. 150–151; Juan Tusquets, Masones y pacifistas (Burgos: Ediciones Antisectarias, 1939), pp. 104–105; Hilari Raguer, La Unió Democràtica de Catalunya i el seu temps (1931–1939) (Barcelona: Publicaciones de l’Abadia de Montserrat, 1976), pp. 279–280; Arxiu Vidal i Barraquer, Esglesia i Estat durant la Segona República espanyola 1931/1936, 4 vols in 8 parts (Monestir de Montserrat: Publicacions de l’Abadia de Montserrat, 1971–1990), II, pp. 386, 638, III, p. 935.
157
О краже со взломом и предполагаемых покушениях см. Mora, ‘Joan Tusquets’, pp. 234–235.
158
Tusquets, Orígenes, pp. 101, 137. Алькала Самора, протестуя против обвинений, писал архиепископу Видалю-и-Барракеру 26 марта 1932 г., Arxiu Vidal i Barraquer, Esglesia i Estat, II, pp. 644–646.
159
Los poderes ocultos en España: los Protocolos y su aplicación a España – infiltraciones masónicas en el catalanismo – ¿El señor Macià es masón? (Barcelona: Editorial Vilamala, Biblioteca Las Sectas, 1932) pp. 35–46; Tusquets, Orígenes, pp. 35–36, 41, 99, 126–127; Jordi Canal, ‘Las campañas antisectarias’, pp. 1201–1207.
160
Здесь и далее информация о гомосексуалах дана не в целях пропаганды, а безоценочно, в контексте того или иного исторического факта. Движение ЛГБТ в РФ признано экстремистским, его деятельность запрещена. – Примеч. ред.
161
Joan Subirà, Capellans en temps de Franco (Barcelona: Editorial Mediterrània, 1996) p. 25; беседа с Люисом Бонадой, Avui, 28 февраля 1990 г.
162
Ignasi Riera, Los catalanes de Franco (Barcelona: Plaza y Janés, 1998), pp. 126–127; Ramón Serrano Suñer, ‘Prólogo’, в Tusquets, Masonería y pacifistas, p. 7.
163
José del Castillo и Santiago Álvarez, Barcelona: objetivo cubierto (Barcelona: Editorial Timón, 1958), p. 146; Hilari Raguer, Salvador Rial, vicari del cardenal de la pau (Barcelona: Publicacions de l’Abadia de Montserrat, 1993), p. 40; Joaquín María de Nadal, Seis años con don Francisco Cambó (1930–1936): memorias de un secretario político (Barcelona: Editorial Alpha, 1957), p. 265.
164
Tusquets, Orígenes, pp. 51–57, 95–96, 122–126, 170, 177, 207–215. О составлении списков см. также ‘Declaración del testigo Francesc Casanova a la Causa General, Provincia de Barcelona, 8 June 1942’, Barcelona, Pieza No. 2, Legajo 1630, Archivo Histórico Nacional (AHN).
165
Acción Española, Vol. II, No. 10, 1 мая 1932 г., p. 422.
166
Julián Cortés Cavanillas, La caída de Alfonso XIII: causas y episodios de una revolución, 7th edn (Madrid: Librería de San Martín, 1933) pp. 25, 33–34.
167
Acción Española, Vol. II, No. 10, 1 мая 1932 г., pp. 434–438.
168
‘La resistencia a la tiranía’, Acción Española, Vol. VI, No. 34, 1933, pp. 352–371; No. 35, 1933, pp. 442–461; No. 36, 1933, pp. 580–590; No. 37, 1933, pp. 1–8.
169
‘La sumisión al Poder ilegítimo’, Acción Española, 1933, pp. 205–228; Aniceto de Castro Albarrán, El derecho a la rebeldía (Madrid: Cultura Española, 1934); Aniceto de Castro Albarrán, Guerra santa: el sentido católico del Movimiento Nacional Español (Burgos: Editorial Española, 1938), pp. 77–84.
170
José Cirera y Prat, El criterio legitimista frente al confusionismo actual (Barcelona: La Hormiga de Oro, 1933); Frances Lannon, Privilege, Persecution and Prophecy: The Catholic Church in Spain 1875–1975 (Oxford: Clarendon Press, 1987), p. 187.
171
Видаль-и-Барракер – Пачелли, 6 декабря 1933 г., Arxiu Vidal i Barraquer, Esglesia i Estat durant la Segona República espanyola 1931/1936, IV, parts 1–2, pp. 167–171; Ramón Comas, Isidro Gomá: Francesc Vidal i Barraquer: dos visiones antagónicas de la Iglesia española de 1939 (Salamanca: Ediciones Sigueme, 1977), pp. 89–94; Ramón Muntanyola, Vidal i Barraquer: cardenal de la pau, 2nd edn (Barcelona: Publicaciones de l’Abadia de Montserrat, 1976), pp. 318–319; Mary Vincent, Catholicism in the Second Spanish Republic: Religion and Politics in Salamanca 1930–1936 (Oxford: Clarendon Press, 1996), pp. 217, 248–249.
172
Santiago Martínez Sánchez, Los papeles perdidos del cardenal Segura, 1880–1957 (Pamplona: Ediciones Universidad de Navarra, 2004), pp. 289–296.
173
Emilio Mola Vidal, Obras completas (Valladolid: Librería Santarén, 1940), pp. 197–198, 200.
174
Carlos Blanco Escolá, General Mola: el ególatra que provocó la guerra civil (Madrid: La Esfera de los Libros, 2002), pp. 61–64.
175
Там же, pp. 79–81, 187–188.
176
Русский общевоинский союз (РОВС; официально – Русский Обще-Воинский Союз) – многочисленная русская воинская организация Белой эмиграции; создана 1 сентября 1924 г. Главнокомандующим Русской армии генерал-лейтенантом бароном П. Врангелем. РОВС объединял военные организации и воинские союзы во всех странах Русского Зарубежья. – Примеч. ред.
177
Jorge Vigón, General Mola (el conspirador) (Barcelona: Editorial AHR, 1957), pp. 57–58, 63–64; B. Félix Maíz, Mola, aquel hombre (Barcelona: Planeta, 1976), pp. 25–28, 43–44, 84–86, 238. Евгений Миллер был деспотичным генерал-губернатором и главнокомандующим Белой армии в Северной области (Архангельской) во время Гражданской войны в России, а также начальником штаба Белой армии в Париже с 1922 по 1924 г. В дальнейшем являлся одной из ключевых фигур среди военных эмигрантов в межвоенный период. Миллер был похищен НКВД в Париже в 1937 г. и расстрелян в Москве в мае 1939 г. по приказу Лаврентия Берии. См. Vladislav I. Goldin и John W. Long, ‘Resistance and Retribution: The Life and Fate of General E. K. Miller’, Revolutionary Russia, Vol. 12, No. 2, 1999, pp. 19–40; Paul Robinson, The White Russian Army in Exile 1920–1941 (Oxford: Clarendon Press, 2002), pp. 174–177, 208–210, 224–225, 236; Marina Gorboff, La Russie fantôme: l’émigration russe de 1920 à 1950 (Lausanne: Éditions L’Age d’Homme, 1995), pp. 135–136, 151–158; John J. Stepan, The Russian Fascists: Tragedy and Farce in Exile 1925–1945 (London: Hamish Hamilton, 1878), pp. 18–23. Я благодарен доктору Джонатану Смелу за его помощь в выяснении связей с белоэмигрантами.
178
Vigón, General Mola, pp. 75–76; Carolyn P. Boyd, ‘“Responsibilities” and the Second Republic, 1931–1936’, в Martin Blinkhorn, ed., Spain in Conflict 1931–1939: Democracy and its Enemies (London, 1986), pp. 14–39.
179
Mola, Obras, pp. 879–880; José María Iribarren, Mola: datos para una biografía y para la historia del alzamiento nacional (Zaragoza: Librería General, 1938), pp. 39–40; Manuel Azaña, Obras completas, 4 vols (Mexico City: Ediciones Oasís, 1966–1968), I, p. 64.
180
Lo que yo supe: memorias de mi paso por la Dirección General de Seguridad – написано в 1931 г., но не опубликоано до января 1933 г. – Mola, Obras, p. 347. Личная неприязнь Молы к Асанье была подчеркнута в эфире Радио Кастилья в Бургосе 15 августа 1936 г., когда он назвал его чудовищным дегенератом – Mola, Obras, p. 1178. Рецензию Вегаса Латапие см. в Acción Española, VI, 31, 1933.
181
Mola, Tempestad, calma, intriga y crisis, переиздано в Obras, pp. 574–575.
182
Mola, Obras, pp. 1166–1167.
183
Blanco Escolá, General Mola, pp. 12–13. О его личности см. Guillermo Cabanellas, La guerra de los mil días: nacimiento, vida y muerte de la II República española, 2 vols (Buenos Aires: Grijalbo, 1973), I, p. 303.
184
«Антикоминтерн» – организация, зарегистрированная осенью 1933 г. и подчинявшаяся Э. Тауберту, занимавшему высокий пост в Министерстве пропаганды Й. Геббельса. Деятельность организации была крайне секретной; она занималась антибольшевистской пропагандой и объединением антибольшевистских и антикоммунистических сил по всему миру. – Примеч. ред.
185
Herbert Rutledge Southworth, Conspiracy and the Spanish Civil War: The Brainwashing of Francisco Franco (London: Routledge/Cañada Blanch Studies, 2002), pp. 128–191; Brian Crozier, Franco: A Biographical History (London: Eyre & Spottiswoode, 1967), p. 92; George Hills, Franco: The Man and his Nation (New York: Macmillan, 1967), p. 157; Luis Suárez Fernández, Francisco Franco y su tiempo, 8 vols (Madrid: Fundación Nacional Francisco Franco, 1984), I, pp. 197–198. О многочисленных русских белоэмигрантах в Швейцарии см. Cohn, Warrant for Genocide, pp. 243–255.
186
Cohn, Warrant for Genocide, p. 268.
187
Enrique Herrera Oria, Los cautivos de Vizcaya: memorias del P. Enrique Herrera Oria, S. J., preso durante cuatro meses y medio en la cárcel de Bilbao y condenado a ocho años y un día de prisión (Bilbao: Aldus S.A., 1938), pp. 12–13; Protocolos de los Sabios de Sión (Valladolid: Libertad/Afrodisio Aguado, 1934); Onésimo Redondo, ‘El autor y el precursor de los “Protocolos”’, ‘El precursor de los “Protocolos”’, Obras completas: edición cronológica II (Madrid: Publicaciones Españolas, 1955), pp. 201–204, 223–226.
188
Cohn, Warrant for Genocide, p. 326; Vincent, Catholicism, pp. 217–219; Gonzalez Álvarez Chillida, El antisemitismo: la imagen del judío (1812–2002) (Madrid: Marcial Pons, 2002), pp. 302–303, 324–325; Martin Blinkhorn, Carlism and Crisis in Spain 1931–1939 (Cambridge: Cambridge University Press, 1975), p. 179.
189
Martin Blinkhorn, ‘Right-wing Utopianism and Harsh Reality: Carlism, the Republic and the “Crusade”’, в Martin Blinkhorn, ed., Spain in Conflict 1931–1939: Democracy and its Enemies (London: Sage Publications, 1986), pp. 183–205.
190
Álvarez Chillida, El antisemitismo, pp. 286–288.
191
Blinkhorn, Carlism, pp. 180–181.
192
José María Pemán, Un soldado en la historia: vida del Capitán General Varela (Cádiz: Escelicer, 1954), pp. 126–135; Antonio Lizarza Iribarren, Memorias de la conspiración, 4th edn (Pamplona: Editorial Gómez, 1969), pp. 32–33, 49–51.
193
José Monge y Bernal, Acción Popular (Estudios de biología política) (Madrid: Imp. Saez Hermanos, 1936) pp. 126–132; Javier Jiménez Campo, El fascismo en la crisis de la Segunda República española (Madrid: Centro de Investigaciones Sociológicas, 1979), pp. 129–130; José R. Montero, La CEDA: el catolicismo social y politico en la II República, 2 vols (Madrid: Ediciones de la Revista de Trabajo, 1977), I, pp. 98, 385; José Luis Mínguez Goyanes, Onésimo Redondo 1905–1936: precursor sindicalista (Madrid: Editorial San Martín, 1990), pp. 24–30.
194
Аноним (Javier Martínez de Bedoya), Onésimo Redondo Caudillo de Castilla (Valladolid: Ediciones Libertad, 1937), pp. 19–22; Onésimo Redondo, El Estado Nacional (Barcelona: Ediciones FE, 1939), pp. 42–43.
195
Ángel de Prado Moura, El movimiento obrero en Valladolid durante la Segunda República (Valladolid: Junta de Castilla y León, 1985), p. 135.
196
Аноним, Onésimo Redondo Caudillo, p. 30.
197
Там же, pp. 22–27; Tomás Borrás, Ramiro Ledesma Ramos (Madrid: Editora Nacional, 1971), p. 284; Mínguez Goyanes, Onésimo Redondo, p. 36.
198
Ramiro Ledesma Ramos, ¿Fascismo en España?, 2nd edn (Barcelona: Ediciones Ariel, 1968), pp. 77–81; Borrás, Ramiro Ledesma Ramos, pp. 216, 248–250; Herbert Rutledge Southworth, ‘The Falange: An Analysis of Spain’s Fascist Heritage’, в Paul Preston, ed., Spain in Crisis: The Evolution and Decline of the Franco Regime (Hassocks: Harvester Press, 1976), p. 6; Ferran Gallego, Ramiro Ledesma Ramos y el fascismo español (Madrid: Síntesis, 2005), pp. 62–115, 138–177.
199
Аноним, Onésimo Redondo Caudillo, p. 9.
200
Eduardo Álvarez Puga, Historia de la Falange (Barcelona: Dopesa, 1969), p. 25.
201
Сквадры (итал. ед. ч. squadrа – «команда») – в Италии в 1921–1922 гг. фашистские боевые отряды чернорубашечников, осуществлявшие террор и насилие (убийства антифашистов, поджоги, запугивания, унижения); в январе 1923 г., после захвата власти фашистами (октябрь 1922 г.), сквадры были преобразованы в так называемую Добровольную милицию национальной безопасности. – Примеч. ред.
202
Roberto Lanzas (Ramiro Ledesma Ramos), ‘La violencia política y las insurrecciones’, JONS, No. 3, 1933, дублирована в JONS Antología (Barcelona: Editora Nacional, 1939), pp. 81–91.
203
Ramiro Ledesma Ramos, ‘El “caso” Valladolid’, La Patria Libre, No. 6, 1935, дублирована в Ramiro Ledesma Ramos, Escritos políticos 1935–1936 (Madrid: Herederos de Ramiro Ledesma Ramos, 1988), pp. 255–257; José María Sánchez Diana, Ramiro Ledesma Ramos: biografía política (Madrid: Editora Nacional, 1975), pp. 125–126; Mínguez Goyanes, Onésimo Redondo, p. 40; Аноним, Onésimo Redondo Caudillo, pp. 34–35.
204
Аноним, Onésimo Redondo Caudillo, pp. 40–47, 51–57; Mínguez Goyanes, Onésimo Redondo, pp. 42, 170–173.
205
Onésimo Redondo, ‘El regreso de la barbarie’, JONS Antología, pp. 154–159.
206
Eduardo González Calleja, ‘La violencia y sus discursos: los límites de la “fascistización” de la derecha española durante el régimen de la II República’, Ayer. Revista de Historia Contemporánea, No. 71, 2008, pp. 89–90; Eduardo González Calleja, ‘Aproximación a las subculturas violentas de las derechas españolas antirrepublicanas españolas (1931–1936)’, Pasado y Memoria. Revista de Historia Contemporánea, No. 2, 2003, pp. 107–142; Eduardo González Calleja, ‘The symbolism of violence during the Second Republic in Spain, 1931–1936’, в Chris Ealham и Michael Richards, eds, The Splintering of Spain: Cultural History and the Spanish Civil War, 1936–1939 (Cambridge: Cambridge University Press, 2005), pp. 23–44, 227–230.
207
Ledesma Ramos, Escritos políticos, pp. 44–46; Ledesma Ramos, ¿Fascismo, p. 302.
208
Sancho Dávila и Julián Pemartín, Hacia la historia de la Falange: primera contribución de Sevilla (Jerez: Jerez Industrial, 1938), pp. 24–27.
209
Arriba, 18 апреля, 2 мая 1935 г.; Álvarez Chillida, Antisemitismo, pp. 342–343; José Antonio Primo de Rivera, Obras, 4th edn (Madrid: Sección Feminina de FET y de las JONS, 1966), p. 192.
210
Ramiro de Maeztú, Defensa de la Hispanidad, 4th edn (Madrid: Editorial Cultura Española, 1941) pp. 197–199; José Luis Villacañas Berlanga, Ramiro de Maeztu y el ideal de la burguesía en España (Madrid: Espasa Calpe, 2000), pp. 350–378.
211
Он утверждал, что цитирует неназванного знакомого. José Calvo Sotelo, La voz de un perseguido, 2 vols (Madrid: Librería de San Martín, 1933, 1934), II, p. 225.
212
‘España: Germanos contra bereberes’, в Miguel Primo de Rivera y Urquijo, ed., Papeles póstumos de José Antonio (Barcelona: Plaza y Janés, 1996), pp. 160–166.
213
El Debate, 17 октября 1933 г.
214
Сефарды – субэтническая группа евреев, сформировавшаяся на Пиренейском полуострове из потоков миграции иудеев внутри Римской империи, а затем внутри Халифата. Сефардами (на современном иврите – «испанцы») стали называть потомков евреев, которые были изгнаны из Испании в конце 1492 г., а затем и из Португалии. – Примеч. ред.
215
El Socialista, 17, 21 октября 1933 г.
216
CEDA, 31 октября 1933 г.
217
Tusquets, Orígenes, pp. 30–44, 137–42; Francisco de Luis, La masonería contra España (Burgos: Imprenta Aldecoa, 1935), pp. 6, 99–102, 158–160, 191; Blinkhorn, Carlism, pp. 46, 179; Álvarez Chillida, El antisemitismo, pp. 181, 334–338.
218
Expediente 1736, Expediente personal de Julián Mauricio Carlavilla del Barrio, Archivo General del Ministerio de Interior; Eduardo Conolly, ‘Mauricio Carlavilla: el encanto de la conspiración’, HIBRIS. Revista de Bibliofilia (Alcoy), No. 23, 2004, pp. 4 и далее.
219
Он сам рассказал об этом под псевдонимом Маурисио Карл в Asesinos de España: marxismo, anarquismo, masonería (Madrid: Ediciones Bergua, 1935), pp. 60–68, 76–81.
220
Documento 272, expediente de depuración, 1 февраля 1940 г., Expediente 1736, Archivo General del Ministerio de Interior. См. также Mauricio Carlavilla, Anti-España 1959: autores, cómplices y encubridores del comunismo (Madrid: Editorial NOS, 1959), pp. 18, 434–438. В своих мемуарах, Obras, p. 758, генерал Мола описывает работу неназванного полицейского под прикрытием. Карлавилья в Anti-España, p. 436, утверждает, что это была отсылка к его деятельности.
221
Carlavilla, Anti-España, p. 439.
222
Documento 272, expediente de depuración, 1 февраля 1940 г., Expediente 1736, Archivo General del Ministerio de Interior.
223
Karl, Asesinos de España. О Карлавилье см. Southworth, Conspiracy, pp. 207, 212–213; Álvarez Chillida, Antisemitismo, pp. 320–321. Согласно Ricardo de la Cierva, Bibliografía sobre la guerra de España (1936–1939) y sus antecedentes (Barcelona: Ariel, 1968), pp. 115, 140, 365, его звали Маурисио Карлавилья де ла Вега. Однако в свидетельстве о рождении он зарегистрирован как Хулиан Маурисио Карлавилья дель Баррио. Более того, одна из его поздних книг, опубликованных, когда он уже не испытывал потребности в псевдониме, подписана «Маурисио Карлавилья дель Баррио “Маурисио Карл”», Sodomitas (Madrid: Editorial NOS, 1956). Мола признавал, что хорошо знал Карлавилью – Mola, Obras, p. 624.
224
Karl, Asesinos de España, pp. 21–24, 85–89, 196–207 (о Гитлере и Муссолини), pp. 320–321 (об армии). О Камбо – pp. 74–75; Julio Rodríguez Puértolas, Literatura fascista española, 2 vols (Madrid: Ediciones Akal, 1986, 1987), I, p. 309; Maximiano García Venero, Falange en la guerra civil de España: la unificación y Hedilla (Paris, Ruedo Ibérico, 1967), p. 309.










